Programa Giriş ve Başlangıç Değerlendirmesi
Yapay zekâ kullanımını tek tek araçları denemeye indirgediğinizde, çok sayıda deneme yapıp iş akışınızda kalıcı bir değişiklik göremeyebilirsiniz. Bu modül, programın amaç ve sınırlarını netleştirir, başlangıç düzeyinizi ölçülebilir bir fotoğraf hâline getirir ve haftalık işlerinizi güvenli bir ilk deneme için sınıflandırır. Çıktınız bir araç listesi değil, ertesi gün hangi iş adımını nasıl değiştireceğinizi gösteren kısa bir başlangıç planıdır.
Modül künyesi
Alan Açıklama Hedef kitle Kurumsal çalışanlar, yöneticiler ve program kolaylaştırıcıları; teknik ön bilgi gerekmez Önerilen süre (toplam dakika) 60 Ön koşul Haftalık işlerinize ve kurumunuzun veri paylaşım kurallarına genel aşinalık Kullanılan araçlar Kurumun onaylı yapay zekâ hizmeti veya kâğıt/elektronik çalışma sayfası; görev listesi; basit puanlama ve ölçüm formu Modül sonunda üretilen çıktı Altı boyutlu başlangıç öz değerlendirmesi, öğrenme sözleşmesi ve on işten oluşan görev devri haritası
Öğrenme çıktıları
Bu modülün sonunda: Programın altı temel ilkesini kendi işinizden bir örnekle açıklayabilirsiniz. Kişisel ve kurumsal öğrenme sözleşmesinde veri, sorumluluk, deneme ve geri bildirim kurallarını yazabilirsiniz. Yapay zekâ çalışma olgunluğunuzu altı boyutta 1–10 arasında puanlayıp her puanı kanıtla ilişkilendirebilirsiniz. Bir haftadaki on işi dört sütunlu görev devri haritasına yerleştirebilirsiniz. İlk küçük deneme için iş adımı, veri sınırı, kabul ölçütü, insan kontrolü ve ertesi gün ölçümünü belirleyebilirsiniz.
Oturum planı
Sıra Konu Süre (dk) Yöntem 1 Programın amacı ve ilkeleri 5 Anlatım 2 Öğrenme sözleşmesi 8 Tartışma ve alıştırma 3 Altı boyutlu başlangıç öz değerlendirmesi 12 Alıştırma 4 Haftanın on işini çıkarma ve dört sütuna yerleştirme 15 Alıştırma 5 İlk deneme ve başarı ölçütü 10 Vaka 6 Paylaşım, taahhüt ve kapanış 10 Tartışma Toplam 60
1.1 Programın amacı ve çalışma ilkeleri
Programın amacı, yapay zekâyı işin yerine geçen görünmez bir otoriteye dönüştürmek değildir. Amaç; doğru işi seçmek, gerekli bağlamı vermek, uygun yetki sınırı koymak, çıktıyı sınamak ve işe yarayan yöntemi tekrarlanabilir hâle getirmektir. Bir çalışan için başarı, kaç soru sorulduğu veya kaç özellik denendiği değil, ertesi gün gerçek işte hangi adımın daha anlaşılır, hızlı, kaliteli ya da denetlenebilir hâle geldiğidir. Aşağıdaki ilkeler programın ortak çalışma zemini olarak kullanılır: İnsan başlatır ve karar verir. Yapay zekâ seçenek, taslak, sınıflandırma veya hesaplama desteği sunabilir; …
1.2 Katılımcı öğrenme sözleşmesi
Öğrenme sözleşmesi, bir başarı sözü veya sınav kuralı değildir. Katılımcının neyi deneyeceğini, hangi veriyi koruyacağını, nerede insan kontrolü yapacağını ve deneyimini nasıl paylaşacağını önceden görünür kılar. Kurum, bu sözleşmeyi kendi politikalarıyla genişletebilir; sözleşme hiçbir zaman kurum politikasının veya hukuki yükümlülüklerin yerine geçmez. Aşağıdaki beş maddeyi doldurarak sözleşmenizi hazırlayın: İş hedefim: Bu program boyunca iyileştirmek istediğim belirli iş adımı nedir? Veri sınırım: Bu adımda hangi veri sınıfını kullanabilirim; hangi veriyi maskeleyecek, özetleyecek veya hiç…
1.3 Altı boyutlu başlangıç öz değerlendirmesi
Aşağıdaki değerlendirme, yapay zekâ olgunluğunu yalnızca kaç hizmet kullandığınızla ölçmez. Her boyutta 1–10 puan verin ve puanınızı tek bir örnekle destekleyin. Bir boyutta deneyiminiz yoksa 1 vermek başarısızlık değil, başlangıç verisidir. Boyut Ne ölçülür? Kanıt örneği Araç çeşitliliği Farklı iş türleri için birden fazla onaylı araç veya yüzeyi bilinçli seçebilme Aynı işi iki ortamda deneyip farkını kaydetmek Entegrasyon derinliği Yapay zekâ çıktısını mevcut dosya, iletişim, onay veya iş akışına güvenli biçimde bağlama Taslaktan son teslimata kadar sahip ve kontrol noktalarının yazılı olmas…
1.4 Haftanın on işi ve görev devri haritası
Önümüzdeki veya geride kalan yedi iş gününde yaptığınız on işi seçin. İşleri “önemli” veya “kolay” diye genellemek yerine, gözlenebilir bir fiille yazın: “haftalık satış raporundaki değişimleri açıklamak”, “toplantı notundan sorumlu ve tarih çıkarmak”, “müşteri talebine yanıt taslağı hazırlamak” gibi. Aynı işin tamamını değil, yapay zekâ ile desteklenebilecek adımını yazmanız daha yararlıdır. Her iş için şu bilgileri çıkarın: İşin amacı ve teslim alıcısı. Girdinin kaynağı, veri sınıfı ve yaklaşık hacmi. Hatanın veya gecikmenin etkisi. İnsan kararının bulunduğu nokta. İyi sonucun nasıl anlaşıla…
1.5 İlk denemeyi ve başarıyı tasarlamak
İlk denemeniz tek bir iş adımı, sınırlı veri, kısa bir süre ve geri alınabilir bir çıktı içersin. Başarı ölçütü yalnızca “daha iyi hissettirdi” olmamalıdır. En az bir işlem ölçüsü ve bir güvenlik/kalite ölçüsü yazın. Alan Örnek soru Başlangıç durumu Bu işi bugün nasıl yapıyorum; ne kadar süre ve kaç düzeltme gerekiyor? Deneme Yapay zekâ hangi ara çıktıyı üretecek; hangi adım insanda kalacak? Kabul ölçütü Çıktı hangi biçim, kapsam ve doğruluk koşulunu karşılayacak? Risk kapısı Hangi veri paylaşılmayacak; hangi durumda süreç duracak? Ölçüm Süre, düzeltme turu, eksik alan, hata veya teslim kalite…
Kurumunuza uyarlama
Bu modülü uygulamadan önce kurumunuzun onaylı hizmet listesini, veri sınıflarını, dış hizmete veri aktarma kurallarını ve yüksek etkili kararları tanımlayın. Aynı “yapay zekâ kullanımı” ifadesi bir kurumda yalnızca metin taslağı, başka bir kurumda müşteri verisi, çalışan değerlendirmesi veya dış sisteme işlem anlamına gelebilir. Kolaylaştırıcı, öz değerlendirme puanlarını kişisel performans değerlendirmesine çevirmemelidir. Takım yöneticisi ise yalnızca kullanım sayısını değil, kontrol kalitesini, geri bildirim döngüsünü ve iş sonucunu izlemelidir. Kurum birden fazla hizmet kullanıyorsa puanla…
Uygulama görevi
45–60 dakikalık bu görevde kendi işinizden tek bir örnek kullanın. Hassas veri gerekiyorsa gerçek veriyi yüklemek yerine yapıyı koruyan örnek veri veya maskeleme kullanın. İşi seçin (5 dakika): Haftanın on işinden birini ve teslim alıcısını yazın. Başlangıcı kaydedin (5 dakika): Bugünkü süreyi, düzeltme sayısını ve mevcut kontrol adımını not edin. Sözleşme kartını doldurun (8 dakika): Veri sınıfını, paylaşım sınırını, kontrol sahibini ve durma koşulunu yazın. İlk denemeyi tasarlayın (10 dakika): Yapay zekânın yalnızca üreteceği ara çıktıyı ve insanın vereceği kararı ayırın. Görev devri haritas…
Kontrol listesi
Programın amacını araç adı kullanmadan açıklayabiliyorum. İnsan kararı ile yapay zekâ desteğini aynı iş adımında ayırdım. Altı ilkeyi kendi işimden örneklerle ilişkilendirdim. Öğrenme sözleşmesinde veri sınırımı ve kontrol sahibini yazdım. Altı boyutta 1–10 puan verip her puana kanıt ekledim. Haftanın on işini gözlenebilir fiillerle çıkardım. Her işi dört sütundan birine yerleştirdim. İlk denemenin kabul ölçütünü ve ertesi gün ölçümünü belirledim. Geri döndürülemez bir işlemi insan onayı olmadan başlatmayacağım.
Sık yapılan hatalar
Hata Neden sorun Doğrusu Başlangıç puanını yetkinlik rütbesi gibi okumak Puanın amacı destek ve ilerleme için referans oluşturmaktır Puanı kanıt ve bir sonraki davranışla birlikte yazın Haftanın işlerini genel başlıklarla listelemek Hangi adımın değişeceği belirsiz kalır “Rapor hazırla” yerine gözlenebilir alt adımı yazın Dört sütundan birini kalıcı etiket sanmak Yeni veri, araç veya risk sınıfı değerlendirmeyi değiştirebilir Haritayı kanıt geldikçe yeniden gözden geçirin İlk cevabı teslim kabul etmek Eksik kapsam, yanlış varsayım veya uydurma bilgi gözden kaçabilir Kabul ölçütü ve insan kontr…
Kendinizi sınayın
Programda “işi devredebilirsiniz; sorumluluğu devredemezsiniz” ilkesi günlük çalışmada hangi iki davranışı gerektirir? İlk cevabın başlangıç sayılması, bir çıktıyı nasıl değerlendirmenizi değiştirir? Altı öz değerlendirme boyutundan üçünü sayın ve her biri için bir kanıt örneği verin. “Henüz güvenilmez” ile “devredilemez” sütunları arasındaki fark nedir? Başlangıç denemesinin ertesi gün işte değişiklik yaratıp yaratmadığını nasıl ölçersiniz? Cevap anahtarı İş adımının bir kısmı yapay zekâya verilebilir; ancak amaç, risk, çıktı kontrolü ve nihai kararın sahibi insan olarak kalır. İlk çıktı tasl…
Kaynaklar ve ileri okuma
Regulatory framework of AI — European Commission, 2026 Regulation (EU) 2024/1689, Article 4 — EUR-Lex, 2024 Yurt Dışına Aktarım — Kişisel Verileri Koruma Kurumu, güncel sayfa AI and Work — OECD, güncel konu sayfası The Kirkpatrick Model — Kirkpatrick Partners, güncel model sayfası AI at Work: Strategy Matters More Than Tools — BCG, 3 Haziran 2026 Navigating the Jagged Technological Frontier — Harvard Business School