İleri Düzey İş Akışları

Tek bir prompt bir yanıt üretebilir; gerçek iş ise çoğu zaman girdinin alınmasını, dönüştürülmesini, kontrol edilmesini ve doğru kişiye ya da sisteme aktarılmasını gerektirir. Bu modülde tekli promptu, sabit adımlı iş akışını ve daha esnek çalışan ajanı birbirinden ayıracak; küçük, izlenebilir ve insan onaylı akışlar tasarlayacaksınız. Amaç yapay zekâyı bütün kararların sahibi yapmak değil, tekrar eden hazırlık yükünü azaltırken sorumluluğu görünür bırakmaktır.

Modül künyesi

Alan Bilgi Hedef kitle Kurumsal çalışanlar, yöneticiler, süreç sahipleri ve program kolaylaştırıcıları Önerilen süre (toplam dakika) 180 Ön koşul Modül 3 ve Modül 6; prompt bileşenleri, veri sınıfları ve ajan temelleri hakkında başlangıç bilgisi Kullanılan araçlar (araç tarafsız) Metin tabanlı yapay zekâ aracı, kurumsal dosya veya tablo alanı, isteğe bağlı otomasyon platformu, zamanlayıcı, webhook ve onay kanalı Modül sonunda üretilen çıktı Bir iş akışı kartı, bir dosya devir sözleşmesi, bir beceri taslağı, insan onay kapıları ve dört ölçütlü pilot ölçüm tablosu

Öğrenme çıktıları

Bu modülün sonunda: Tekli prompt, iş akışı ve ajanı aynı görev üzerinde ayırt edebilirsiniz. Bir işin tetikleyicisini, girdisini, adımlarını, devir biçimini, durma koşulunu ve onay sahibini iş akışı kartında gösterebilirsiniz. Dosya veya tabloyu bir sonraki adıma güvenli biçimde taşıyan bir devir notu ve zincir tasarlayabilirsiniz. Üçüncü kez tekrarlanan bir işi beceriye dönüştürürken iyi örnek, kural, yasak ve öz kontrol alanlarını yazabilirsiniz. Zamanlayıcı, bağlayıcı, webhook ve otomasyon platformu seçimini veri akışına ve izin kapsamına göre yapabilirsiniz. Bilgisayar kullanan bir ajanın …

Oturum planı

Sıra Konu Süre (dk) Yöntem 1 Tekli prompt, iş akışı ve ajan ayrımı 20 Anlatım / tartışma 2 İş akışı kartı ve dosya devir sözleşmesi 25 Anlatım / alıştırma 3 Zincirleme, kalite kapıları ve örnek senaryo 25 Canlı gösterim / vaka 4 Üçüncü tekrar eşiğiyle beceri tasarımı 25 Anlatım / alıştırma 5 Zamanlanmış görevler, bağlayıcılar, webhooklar ve otomasyon platformları 25 Anlatım / canlı gösterim 6 Bilgisayar kullanan ajanlar, izinler ve durdurma 25 Canlı gösterim / tartışma 7 Hata birikimi, dört ölçüt ve insan onayı 20 Vaka / alıştırma 8 Uygulama çıktısının gözden geçirilmesi 15 Alıştırma / tartışm…

7.1 Tekli prompt, iş akışı ve ajanı ayırmak

Bir görevi otomatikleştirmeden önce şu soruyu sorun: İstenen sonuç için atılacak adımlar her seferinde aynı mı, yoksa sistemin veriye göre yol seçmesi mi gerekiyor? Bu ayrım, gereğinden karmaşık bir ajan yerine daha kolay izlenen bir iş akışı seçmenizi sağlar. Tekli prompt, tek bir girdiden tek bir yanıt veya taslak istemektir. Bir toplantı notunu özetlemek, bir paragrafı sadeleştirmek ya da üç başlık önermek buna örnektir. İş bir defalık veya kısa ise bu katman yeterlidir. İş akışı, tetikleyicisi ve adımları önceden belirlenmiş bir dizidir. Bir formdan gelen kaydı alır, alanları denetler, sın…

7.2 İş akışı kartı: girdiden son onaya

Bir akışın yazılı kartı yoksa süreç, aracı kullanan kişinin hafızasına bağlı kalır. Kart; işin neden başladığını, hangi veriyi kullandığını, her adımın ne ürettiğini ve hangi noktada duracağını görünür yapar. Bir sayfaya sığması zorunlu değildir; fakat başka bir kişinin kartı okuyarak akışı yeniden anlayabilmesi gerekir. Kart alanı Yanıtlanacak soru Örnek doldurma alanı Amaç Bu akış hangi iş sonucunu destekliyor? [HAFTALIK YÖNETİCİ ÖZETİ] Tetikleyici Akışı ne başlatıyor? [FORM GELDİ], [HER CUMA], [DOSYA EKLENDİ] Başlangıç girdisi Hangi dosya, kayıt veya mesaj kullanılacak? [VERİ DOSYASI], [FOR…

7.3 Zincirleme ve dosya devri

Zincirleme, bir adımın ürettiği kontrollü çıktının başka bir adımın girdisi olmasıdır. Zincirin değeri adım sayısında değil, tekrar yazma ve yeniden biçimlendirme yükünü azaltırken anlam kaybını sınırlamasındadır. Her adımın yalnızca sonuç üretmesi yetmez; sonraki adımın güvenle kullanacağı bağlamı da taşıması gerekir. Örnek senaryo: Orta ölçekli bir üretim şirketinin finans ekibi. Finans ekibi her hafta şubelerden gelen hedef-gerçekleşen tablosunu yönetici toplantısı için hazırlar. Aşağıdaki akış bir kurumun gerçek sonucu değildir; yöntem göstermek için kurgulanmıştır. Sıra İşlem Çıktı İnsan …

7.4 Üçüncü tekrarda beceriye geçmek

Aynı işi üçüncü kez benzer talimatlarla yapıyorsanız, talimatı yeniden yazmak yerine yeniden kullanılabilir bir beceri tanımlamak için uygun bir eşik oluşur. Bu eşik bilimsel bir yasa değildir; pratik bir tasarım kuralıdır. Amaç her işi beceri adıyla etiketlemek değil, tekrarın gerçekten bir standarda dönüştürülebileceğini sınamaktır. Bir beceride en az şu alanlar bulunmalıdır: Alan Yazılacak içerik Amaç İşin hangi sonucu üreteceği Girdi Dosya, form, mesaj veya tablo biçimi Kurallar Sıra, dil, hesaplama, kapsam ve sınırlar İyi örnek Daha önce onaylanmış temsilî çıktı Yasaklar Tahmin, dış eylem…

7.5 Zamanlanmış görevler, bağlayıcılar, webhooklar ve otomasyon platformları

Bir akış sohbet ekranında elle başlatılmak zorunda değildir. Zamanlanmış görev, belirli gün ve saatte ya da belirli aralıkta çalışır. Bağlayıcı, yapay zekâ veya otomasyon katmanının e-posta, takvim, dosya alanı, tablo, CRM veya başka bir hizmetle kontrollü biçimde veri alışverişi yapmasını sağlar. Webhook, başka bir sistemde gerçekleşen olayın akışa gönderdiği HTTP tabanlı tetikleyicidir. Otomasyon platformu ise tetikleyici, koşul, işlem, bekleme, hata ve bildirim adımlarını görsel veya metinsel biçimde bir araya getirir. İlk tasarımda markadan önce şu dört parçayı yazın: Parça Yanıtlanacak so…

7.6 Bilgisayar kullanan ajanlar ve kontrol noktaları

Bilgisayar kullanan ajan, yalnızca bir API’den veri okumaz; ekranı görebilir, tarayıcıda gezinebilir, alana yazabilir, düğmeye basabilir veya dosya uygulamasında işlem yapabilir. Bu yetenek, bağlayıcı bulunmayan bir masaüstü uygulamasında işe yarayabilir. Ekran tabanlı işlem; sayfa düzeni, oturum durumu, açılır pencere, ağ gecikmesi ve yanlış sekme gibi değişkenlerden etkilenebildiği için doğrudan dış eylem yetkisiyle başlatılmamalıdır. Bir bilgisayar ajanı için şu sınırları ayrı yazın: Sınır Tasarım sorusu Ekran Hangi pencere, klasör veya alan görülebilir? Hesap Hangi kullanıcı hesabı ve otur…

7.7 Hata birikimi, kontrol noktaları ve durdurma

Bir zincirin her adımı “çoğunlukla doğru” olsa bile bütün zincirin doğru kalma ihtimali adım sayısıyla düşebilir. Aşağıdaki hesap bir ürün başarısı veya saha ölçümü değildir; bağımsızlık varsayımını anlatan basit bir düşünme aracıdır. Her adımın doğru olma olasılığı 0,95 kabul edilirse yaklaşık olarak 0,95^10 = 0,60 ve 0,95^20 = 0,36 elde edilir. Gerçek sistemlerde adımlar bağımsız değildir, insan kontrolleri sonucu değiştirebilir ve bazı adımlar diğerlerinden daha riskli olabilir. Bu örneğin dersi, uzun akışta ara kontrolün gerekli olduğudur. Yanlış tarih aralığı, eksik dosya, yanlış sütun eş…

7.8 Dört ölçütle verimi izlemek

Bir iş akışının “çalışması”, değer ürettiği anlamına gelmez. Ölçüm, yapay zekânın kaç yanıt verdiğini değil, işin toplam insan yükünü ve sonucunu karşılaştırmalıdır. Dört ölçütü birlikte izleyin: Ölçüt Ölçülecek soru Basit hesap veya kayıt 1. Net insan zamanı Hazırlık, inceleme ve düzeltme dahil toplam süre azaldı mı? Eski toplam süre − yeni toplam süre 2. Kalite ve yeniden iş Kaç çıktı düzeltildi, reddedildi veya alıcıya ek iş çıkardı? Hata, düzeltme turu, eksik alan ve workslop kaydı 3. Kaynak maliyeti Model, otomasyon, veri, depolama ve insan incelemesi ne tüketti? Görev başı kredi/API/çalı…

7.9 İnsan onayı ve yüksek etkili eylemler

İnsan onayı, ekranda “onayla” düğmesine basmaktan ibaret değildir. Onayı veren kişinin neyi kontrol ettiği, hangi kanıta baktığı, hangi koşulda reddedeceği ve kararın nasıl kaydedileceği belirtilmelidir. Yapay zekâ taslak ve hazırlık işini taşıyabilir; sorumluluk devredilecekse rol, yetki ve kayıt da açıkça devredilmelidir. Eylem Varsayılan davranış İnsan kapısı Özet veya biçimlendirme Taslak üret Kaynak ve kapsam kontrolü İç görev taslağı Taslak kayıt oluştur Sorumlu ve son tarih doğrulaması Dış e-posta veya mesaj Gönderme İçerik, alıcı ve ek kontrolü Para transferi, satın alma veya fiyat değ…

Kurumunuza uyarlama

Aynı iş akışı farklı kurumlarda farklı veri, rol ve onay gerektirir. Aşağıdaki uyarlama adımlarını pilot başlamadan tamamlayın. Veri sınıfını belirleyin. Girdiyi herkese açık, kurum içi, kişisel, özel nitelikli veya ticari açıdan hassas olarak işaretleyin. Hassas veriyi yalnızca “kurumsal plan” var diye uygun kabul etmeyin. Hangi sağlayıcıya, hangi ülkeye, hangi tenant veya hesaba ve hangi amaçla aktarılacağını veri sorumlusu, bilgi güvenliği ve hukuk rolleriyle kontrol edin. Araç eşdeğerliğini yazın. Microsoft 365 kullanan bir ekipte Copilot veya Power Automate; Google Workspace kullanan ekip…

Uygulama görevi

Bu görevi 30–60 dakikada tamamlayın. Gerçek bir kurum dosyasını kullanacaksanız kişisel ve hassas veriyi kurum politikanıza göre azaltın, maskeleyin veya test verisiyle değiştirin. Son iki hafta içinde en az üç kez yaptığınız üç işi listeleyin. Her iş için başlangıç girdisini, son çıktıyı, tahmini insan süresini ve dış sisteme dokunup dokunmadığını yazın. Üç işten birini seçin. Tekli prompt, iş akışı veya ajan katmanlarından hangisinin uygun olduğunu üç testle gerekçelendirin. İş akışı kartını doldurun: amaç, tetikleyici, girdi, veri sınırı, adımlar, devir, kalite kapısı, durma koşulu, onay ve…

Kontrol listesi

İşin amacı ve beklenen gerçek sonuç tek cümlede yazıldı. Tekli prompt, iş akışı veya ajan seçimi üç testle gerekçelendirildi. Tetikleyici, başlangıç girdisi, veri sınırı ve sorumlu belli. Adımların sırası ve her adımın beklenen çıktısı yazıldı. Her devirde alıcı, biçim, kaynak, tarih ve durum etiketi bulunuyor. Eksik veya çelişkili veri için tahmin etmeme kuralı eklendi. Üçüncü tekrar eşiği ve beceriye geçiş kararı kaydedildi. İyi örnek, yasaklar ve teslim öncesi öz kontrol beceriye eklendi. Zamanlanmış görevde saat dilimi, değişiklik yok davranışı ve çakışma kuralı var. Webhook için olay doğr…

Sık yapılan hatalar

Hata Neden sorun Doğrusu Her değişken işi ajanla başlatmak Gereksiz izin, maliyet ve izleme yükü doğurur Adımlar sabitse iş akışıyla başlayın “Raporu hazırla” gibi sınırı belirsiz görev vermek Girdi, dönem ve kabul ölçütü görünmez kalır Amaç, veri sınırı, çıktı biçimi ve kabul testini yazın Devirde yalnızca dosya adını paylaşmak Sonraki adım kaynak ve durum bilgisi olmadan varsayım yapar Devir sözleşmesini dosyayla birlikte taşıyın Boş hücreyi veya eksik nedeni doldurtmak Uydurma bilgi sonraki adımlarda gerçek sanılır Eksikliği açıkça işaretleyin ve akışı durdurun Üçüncü tekrar olmasına rağmen…

Kendinizi sınayın

Tekli prompt, iş akışı ve ajanı birbirinden ayıran temel tasarım farkı nedir? İş akışı kartında devir alanının bulunması neden zorunludur? Üçüncü tekrar eşiğiyle beceri taslağına hangi alanlar eklenmelidir? Bağlayıcı, webhook ve zamanlanmış görev hangi farklı sorunu çözer? Bilgisayar kullanan bir ajanı ilk kez denerken hangi dört güvenlik sınırını yazarsınız? Bir pilotu verimli saymadan önce hangi dört ölçütü birlikte izlersiniz? Cevap anahtarı Tekli prompt tek bir görev için yanıt ister; iş akışı sırası, devir ve kontrol noktaları belirli bir zincirdir; ajan hedefe göre alt adım veya araç seç…

Kaynaklar ve ileri okuma

Avrupa Komisyonu, “Regulatory framework for AI”, güncel düzenleyici çerçeve ve uygulama takvimi: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai Avrupa Birliği, “Regulation (EU) 2024/1689”, Madde 4 ve kapsam hükümleri: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj/eng Model Context Protocol, “Specification 2026-07-28”, araç ve kaynak bağlantısı: https://modelcontextprotocol.io/specification/2026-07-28 Model Context Protocol, “Security Best Practices”, yetki, token ve yerel sunucu kontrolleri: https://modelcontextprotocol.io/docs/2026-07-28/tutorials/security/security…